Inne: Prawo - Serwis - Sklep i Serwis - bezprzewodowe automatyczne roboty odkurzacze sprzątające i myjące. iRobot Roomba, Neato Robotics

Przejdź do treści

Menu główne:

Czytelnia
Sytuacja prawna jednostek i grup religijnych istniejących w Polsce,
w zakresie wolności sumienia i wyznania regulowana jest w różnorodnych aktach normatywnych.

Zasadniczą część tego systemu stanowią akty których podstawowym celem jest zagwarantowanie wolności wyznawania wiary w wymiarze indywidualnym i kolektywnym.
Najważniejsze przepisy z zakresu prawa wyznaniowego zostały zgrupowane w dwóch obszernych artykułach Konstytucji RP art.25 i 53.

Pierwszy z nich zawiera unormowania dotyczące sytuacji prawnej związków wyznaniowych oraz ich relacji z państwem. Drugi poświęcony jest wolności sumienia i religii w wymiarze indywidualnym.
Bardzo ważnym aspektem w  prawie wyznaniowym jest stosunek państwa do kościoła. Relacje te opierają się na systemach powiązania, do których możemy zaliczyć: monizm religijno-polityczny- system najsilniejszego powiązania pastwa i religii, cezaropapizm, papocezaryzm, i jurysdykcjonalizm zakładały one odrębność władz państwowej i kościelnej. Były one systemami zwierzchnictwa bądź państwa nad kościołem (cezaropapizm, jurysdykcjonalizm) lub też kościoła nad państwem (papocezaryzm)

Wśród źródeł polskiego prawa wyznaniowego wyróżnić można ustawy regulujące w sposób indywidualny sytuację prawną poszczególnych związków wyznaniowych.
Ich celem jest uwzględnienie specyfiki wynikającej z reguł przyjmowanych przez konkretną grupę religijną.
Istnienie stowarzyszeń wyznaniowych przewidziane jest w 7 ustawach regulujących w sposób indywidualny stosunek państwa do poszczególnych związków wyznaniowych. Są to organizacje powstałe za aprobatą właściwych władz kościelnych.

Zaliczamy do nich:

  • organizacje katolickie- działają za aprobatą władz Kościoła katolickiego
organizacje ewangelickie
  • organizacje zielonoświątkowe
  • organizacje adwentystyczne działają za aprobatą władz kościoła Adwentystów Dnia Siódmego
  • organizacje baptystyczne
  • organizacje wyznaniowe żydowskie
  • bractwa prawosławne

    W swojej pracy pragnę się skupić na stosunku państwa polskiego do Kościoła Ewangelicko Augsburskiego- najstarszego i największego Kościół ewangelickiego (protestanckiego, luterańskiego) prawnie działającego na terenie Polski. Jest członkiem takich organizacji jak: Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna.
    Na mocy Ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego uregulowano funkcjonowanie Kościoła w Polsce. Na początku lat dziewięćdziesiątych Kościół Ewangelicko-Augsburski liczył 90 000 wiernych. Nowa regulacja prawna doprowadziła do powstania różnych nowych form działania Kościoła. Powołano do życia Diakonie Kościoła zajmującą się udzielaniem pomocy osobom potrzebującym. Kościół prowadzi domy opieki dla dorosłych w Dzięgielowie, Konstancinie-Jeziornej, w Bytomiu-Miechowicach, w Mikołajkach, Zagórowie, Węgrowie i Bielsku-Białej. Działają przy parafialne świetlice środowiskowe, wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego. Powrotem do przedwojennej tradycji było powołanie w 1995 roku Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego. Dzięki inicjatywie ewangelickich towarzystw edukacyjnych powołano do życia szkoły podstawowe, gimnazja, licea oraz szkoły policealna we Wrocławiu, Krakowie, Bielsku-Białej, Cieszynie, Olsztynie i Gliwicach. Nie zapomniano również o środowiskach polonijnych zagranicą szczególnie w Niemczech, Wielkiej Brytanii..

    W pierwszych paragrafach ustawy została wskazana podstawa myśli owego Kościoła. Uznaje on wszystkie księgi kanoniczne Pisma Świętego oraz  wszystkie księgi symboliczne Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego.
    Ponadto korzysta z pełnej wolności wyznawania swojej wiary oraz wykonywania swojego kultu religijnego co jest wyrazem jednej z głównych zasad, a nawet instytucji polskiego prawa wyznaniowego a mianowicie wolności sumienia i religii (wyznania), która jest wyrażona w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania i jej przepisy stosuje się odpowiednio do spraw związanych z kościołem ewangelickim augsburskim (art. 5).  

    Kościół rządzi się w swoich sprawach wewnętrznych przepisami Zasadniczego Prawa Wewnętrznego z 26 października 1996 r., uchwalonego przez Synod Kościoła, regulującego jak sama nazwa wskazuje wewnętrzną organizację Kościoła E-A.
    Synod Kościoła jest najwyższą władzą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, uchwala on prawa kościelne. Do jego kompetencji należy wybór biskupa Kościoła, konsystorza i rady synodalnej. Wybierany jest na pięcioletnią kadencję, która rozpoczyna się z dniem pierwszej sesji Synodu. Odbywa się przynajmniej raz w roku. Prezydium Synodu liczy pięć osób: prezes Synodu, dwóch radców duchownych i dwóch radców świeckich. Główne kompetencje są zawarte w przepisach Zasadniczego Prawa Wewnętrznego.

    Poza Synodem Kościoła, ustawa wskazuje kolejne władze zwierzchnie, mianowicie:
    -Konsystorza Kościoła (naczelna władza administracyjna Kościoła, organ wykonawczy Synodu. W jego skład wchodzi: Biskup Kościoła jako jego prezes, wiceprezes oraz trzech radców duchownych i trzech radców świeckich. Do jego zadań należy m.in. nadzór nad diecezjami i parafiami.
    -Biskupa Kościoła (Diecezjalny- duchowny Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, kieruje pracami Kościoła jako prezes Konsystorza. Wybierany jest przez synod na okres 10 lat z możliwością powtórnej elekcji.)
    -Radę Synodalną (składa się z prezesa synodu oraz dwóch radców świeckich i duchownych, wybieranych przez synod. Podczas sesji rada synodalna pełni funkcję prezydium synodu.
    Konferencja Biskupów Kościoła posiada prerogatywy doradcze. W jej skład wchodzi Biskup Kościoła, biskupi diecezjalni oraz ewangelicki biskup wojskowy.)

    Wyżej wymienione władze stanowią organy osób prawnych (diecezji, parafii oraz diakonatów). W stosunku do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej Wojewoda potwierdza osobowość prawną parafii i diakonatów oraz ich organów.

    Najmniejszą i podstawową jednostką organizacyjną Kościoła jest Parafia, w danej diecezji tworzą one samodzielne jednostki kościelne posiadające osobowość prawną.
    Parafią zarządza Rada Parafialna wybrana przez Zgromadzenie Parafialne. Do Rady Parafialnej wchodzą z urzędu wszyscy duchowni parafialni oraz od 6 do 25 parafian wybranych przez Zgromadzenie, które jest najwyższą władzą Parafii. Składa się ono z dorosłych członków Parafii, którzy są konfirmowani  i opłacili składkę kościelną (1 procent od dochodu) za miniony rok. Zgromadzenie parafialne wybiera Proboszcza danej parafii i Proboszczów Pomocniczych, Radę Parafialną, Komisję Rewizyjną Parafii, delegatów do Synodu Diecezjalnego. Do właściwości Zgromadzenia Parafialnego należy także mi. podejmowanie uchwał w sprawach rocznych sprawozdań z działalności oraz finansowych Parafii, udzielanie absolutorium Radzie Parafialnej, zakładanie i prowadzenie zakładów diakonijnych, opiekuńczych i innych. Niektóre decyzje Zgromadzenia Parafialnego wymagają zatwierdzenia przez Konsystorz Kościoła. Zgromadzenie Parafialne jest organem Parafii.
    Natomiast  Diecezja  jest jednostką administracyjną Kościoła skupiającą Parafie na danym terenie. Zadaniem Diecezji jest koordynowanie i kontrola pracy parafialnej, organizowanie współpracy międzyparafialnej na płaszczyźnie religijnej i charytatywnej, oraz służba wszystkim Parafiom na terenie Diecezji. Władzami Diecezji są: Synod Diecezjalny, Rada Diecezjalna i Biskup Diecezjalny. W Kościele w Polsce jest sześć Diecezji (Cieszyńska, Katowicka, Mazurska, Pomorsko-Wielkopolska, Warszawska i Wrocławska).

    Powoływane są również Instytucje kościelne  do pełnienia funkcji uzupełniającej i służebnej dla wiernych Kościoła.  

    Działalność Kościoła jest szeroko rozumiana jako organizowanie i sprawowanie kultu publicznego, które podlega władzy kościoła. Ponadto Kościół i jego organy prowadzą m.in działalność charytatywno-opiekuńczą, konfesyjne nauczanie religii na zasadach określonych przez właściwą władzę kościelną, wykonują praktyki religijne i sprawują opiekę duszpasterską.

    Jeżeli chodzi o sprawy majątkowe Kościoła Ewangelicko Augsburskiego, w ustawie jest podkreślone prawo do swobodnego nabywania, posiadania i zbywania mienia ruchomego i nieruchomego oraz zarządzania swoim majątkiem. W tych kwestiach kościół podlega ogólnym przepisom prawa podatkowego funkcjonującego w Polsce.

    Poprzez powyższe przykładowe wyliczenie najważniejszych aspektów widzimy, że Ustawa o stosunku państwa polskiego do Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w RP realizuje wszystkie podstawowe zasady jakimi kieruje się prawo wyznaniowe w Polsce. Widzimy również, że ustawodawca kierował się tutaj pewnym schematem, który kreuje stosunek państwa do funkcjonowania danego Kościoła w państwie i określa podstawowe aspekty istnienia tzn.:
    Sprawy dogmatyczne , doktrynalne i kulturowe  (określenie doktryny religijnej , dogmatu zasad wiary oraz liturgii kultu , udzielanie posług religijnych.)
    Zarząd i organizacja związków wyznaniowych (rządzenie się w swoich sprawach własnym prawem , kształcenie i zatrudnianie duchownych , tworzenie i prowadzenie zakonów)
    Tworzenie materialnych warunków działalności religijnej (inwestycje sakralne , nabywanie i zbywanie majątku ruchomego i nieruchomego , zbieranie składek , otrzymywanie darowizn , wytwarzanie przedmiotów potrzebnych do celów kultu)
    Propagowanie wyznawanej wiary (nauczanie religii i jej głoszenie za pomocą prasy , telewizji , książek , filmów , korzystanie ze środków masowego przekazu)
    Działalność wynikająca z przyjmowanej doktryny (prowadzenie działalności oświatowo-wychowawczej oraz charytatywno-opiekuńczej)

    Nie wyrażam zgody na publikację pracy lub jej części bez mojej pisemnej zgody. Piotr Kruszewski
    Polecamy:
    Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego